Une espèce cryptique d’Eupithecia sardoa Dietze, 1910, en Espagne: Eupithecia iberica Lévêque, Skou, Tautel & Ranki, sp. nov. (Lepidoptera: Geometridae, Larentiinae, Eupitheciini

Auteurs

  • Antoine Lévêque Muséum National d’Histoire Naturelle
  • Peder Skou Chercheur indépendant
  • Claude Tautel Chercheur indépendant
  • Timo Ranki Chercheur indépendant

DOI :

https://doi.org/10.57065/shilap.1122

Mots-clés :

Lepidoptera, Geometridae, Larentiinae, Eupitheciin, Eupithecia, nouvelle espèce, Andalousie, îles Baléares, Ibiza, Espagne, Corse, France, Sardaigne, Italie

Résumé

Les auteurs décrivent une nouvelle espèce, cryptique d’Eupithecia sardoa Dietze, 1910, révélée par des études génétiques. Eupithecia iberica sp. nov. a été découverte en Espagne (Ibiza et sud de l’Andalousie). L’espèce est décrite et les genitalia mâles et femelles sont présentés. La nouvelle espèce est très proche d’Eupithecia sardoa, avec laquelle elle est comparée. L’holotype est conservé dans la collection du deuxième auteur et les paratypes sont répartis au sein de plusieurs collections, dont celle du Museo Nacional de Ciencias Naturales (Madrid, Espagne). Les auteurs profitent de l’occasion pour faire le point sur l’histoire de la découverte d’Eupithecia sardoa et sur ce que l’on connaît actuellement de cette espèce. Les deux taxa méditerranéens
iberica sp. nov. et sardoa appartiennent à un groupe d’espèces apparentées associées aux Juniperus.

Téléchargements

Les données relatives au téléchargement ne sont pas encore disponibles.

Statistiques globales ℹ️

Totaux cumulés depuis la publication
441
Vues
232
Téléchargements
673
Total

Références

Bensettiti, F., Bioret, F., Roland, J., & Lacoste, J.-P. (2004). Habitats côtiers. In “Cahiers d’habitats” Natura 2000. Connaissance et gestion des habitats et des espèces d’intérêt communautaire (Vol. 2). MEDD/MAAPAR/MNHN, Ed. La Documentation française.

Bolte, K. B. (1980). Guide to the Geometridae of Canada (Lepidoptera). VI. Subfamily Larentiinae. 1. Revision of the genus Eupithecia. Memoirs of the entomological Society of Canada, 151, 1-253. https://doi.org/10.4039/entm122151fv DOI: https://doi.org/10.4039/entm122151fv

Bytinski-Salz, H. (1934). Ein Beitrag zur Kenntnis der Lepidopterenfauna Sardiniens. Internationale entomologische Zeitrschrift, 28, 165-169.

[Damry] Anonymous (1897). Notes sur la chasse aux Lépidoptères en Sardaigne. Societas entomologica, 12(17), 129-130.

Dapporto, L., Magi, F., & Strumia, F. (2005). I Macrolepidotteri dell’area boschiva e retrodunale della Riserva di San Rossore (Pisa). Frustula entomologica, 26-27(39-40), 20-45 (2003-2004).

Dapporto, L., & Strumia, F. (2004). I Macrolepidotteri raccolti nel Parco della Maremma con trappole malaise e primo reperto di Eupithecia sardoa Dietze, 1910 nell’Italia peninsulare (Lepidoptera, Geometridae). Frustula entomologica, 25(38), 165-180 (2002).

deWaard, J. R., Humble, L. M., & Schmidt, B. C. (2010). DNA barcoding identifies the first North American records of the Eurasian moth, Eupithecia pusillata (Lepidoptera: Geometridae). Journal of the entomological Society of British Columbia, 107, 25-32.

Dietze, K. (1910). Biologie der Eupithecien (Vol. 1). Kommissionsverlag Raphael Friedländer und Sohn. https://doi.org/10.5962/bhl.title.66982 DOI: https://doi.org/10.5962/bhl.title.66982

Dietze, K. (1913). Biologie der Eupithecien (Vol. 2). Kommissionsverlag Raphael Friedländer und Sohn.

Diez-Garretas, B., Soriano, P., Costa, M., & Asensi, A. (2022). Assessing coastal habitats with Juniperus sp. pl. in the Iberian Peninsula and on the Balearic Islands. Plant Biosystems - An international Journal dealing with all Aspects of Plant Biology, 156(2), 396-410. https://doi.org/10.1080/11263504.2020.1869115 DOI: https://doi.org/10.1080/11263504.2020.1869115

Fischer, H. (2011). Epirrhoae balearia spec. nov. Eine neue Geometridenart von der Insel Ibiza sowie weitere neue Nachweise von Geometriden der Balearen Inseln (Lepidoptera, Geometridae). Atalanta, 42(1-4), 245-247.

Grassi, A., Pimpinelli, I., Pinzari, M., & Zilli, A. (2007). Some noteworthy records of Macromoths from Central Italy (Lepidoptera). Bollettino dell’Associazione romana di Entomologia, 62(1-4), 131-144.

Hebert, P. D. N., Braukmann, T. W. A., Prosser S. W. J., Ratnasingham, S., deWaard, J. R., Ivanova, N. V., Janzen, D. H., Hallwachs, W., Naik, S., Sones, J. E., & Zakharov, E. V. (2018). A Sequel to Sanger: amplicon sequencing that scales. BMC Genomics, 19, 219. https://doi.org/10.1186/s12864-018-4611-3 PMid:29580219 PMCid:PMC5870082 DOI: https://doi.org/10.1186/s12864-018-4611-3

Herbulot, Cl. (1961). Mise à jour de la liste des Geometridae de France. Alexanor, 2(4), 117-124.

Herbulot, Cl. (1968). Sur cinq Geometridae de Corse. Alexanor, 5(6), 244-246.

Kimura, M. (1980). A simple method for estimating evolutionary rate of base substitutions through comparative studies of nucleotide sequences. Journal of molecular Evolution, 16, 111-120. https://doi.org/10.1007/BF01731581 PMid:7463489 DOI: https://doi.org/10.1007/BF01731581

Mironov, V. G. (2003). Larentiinae II (Perizomini and Eupitheciini). In A. Hausmann (Ed.). The Geometrid Moths of Europe (Vol. 4). Apollo Books. https://doi.org/10.1163/9789004308633 DOI: https://doi.org/10.1163/9789004308633

Mironov, V. G. (2014). Geometrid moths of the Genus Eupithecia Curtis, 1825 (Lepidoptera, Geometridae): prerequisites and characteristic features of high species diversity. Entomological Review, 94(1), 105-127. https://doi.org/10.1134/S0013873814010114 DOI: https://doi.org/10.1134/S0013873814010114

Mironov, V. G., & Galsworthy, A. C. (2014). The Eupithecia of China (Lepidoptera, Geometridae). A revision. Brill. https://doi.org/10.1163/9789004254534 DOI: https://doi.org/10.1163/9789004254534

Müller, B., Erlacher, S., Hausmann, A., Rajaei, H., Sihvonen, P., & Skou, P. (2019). Subfamily Ennominae II (Boarmiini, Gnophini, additions to previous volumes). In A. Hausmann (Ed.). The Geometrid Moths of Europe (Vol. 6). Brill. https://doi.org/10.1163/9789004387485 DOI: https://doi.org/10.1163/9789004387485

Nappini, S., & Dapporto, L. (2009). I Macrolepidotteri del Parco Regionale della Maremma (Toscana) (Lepidoptera). Memorie della Società Entomologica italiana, 88, 177-195. https://doi.org/10.4081/memorieSEI.2009.177 DOI: https://doi.org/10.4081/memorieSEI.2009.177

Nei, M., & Kumar, S. (2000). Molecular Evolution and Phylogenetics. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780195135848.001.0001 DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780195135848.001.0001

Oreina (2024). Eupithecia sardoa Dietze, 1910. In Artemisiae - Lépidoptères de France. Le portail dynamique national sur les papillons de France. https://oreina.org/artemisiae/observatoire/index.php?module=fiche&action=fiche&d=hetero&id=248623

Parenzan, P., Bella, S., & Russo, P. (2006). Sette specie di Lepidotteri (Lycaenidae, Geometridae, Noctuidae) nuove per la fauna di Sicilia. Contributi alla conoscenza della lepidotterofauna siciliana. X. Entomologica, 39, 61-70 (2005).

Petersen, W. (1909). Ein Beitrag zur Kenntnis der Gattung Eupithecia Curt. Vergleichende Untersuchung der Generationorgane. Deutsche entomologische Zeitschrift Iris, 22(4), 203-314.

Ratnasingham, S., & Hebert, P. D. N. (2007). BOLD: the Barcode of Life Data System. Molecular Ecology Notes, 7(3), 355-364. https://doi.org/10.1111/j.1471-8286.2007.01678.x PMid:18784790 PMCid:PMC1890991 DOI: https://doi.org/10.1111/j.1471-8286.2007.01678.x

Ratnasingham, S., & Hebert, P. D. N. (2013). A DNA-based registery for all animal species: the Barcode Index Number (BIN) System. PLoS ONE, 8(7), e66213. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0066213 PMid:23861743 PMCid:PMC3704603 DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0066213

Redondo, V. M., Gastón, F. J., & Gimeno, R. (2009). Geometridae Ibericae. Apollo Books. https://doi.org/10.1163/9789004261013 DOI: https://doi.org/10.1163/9789004261013

Riddiford, N. (2002). Catàleg de biodiversitat del Parc Natural de s’Albufera de Mallorca [1998]. Inventaris tècnics de Biodiversitat, 3, 1-88. Conselleria de Medi Ambient (Direccío General de Biodiversitat).

Saitou, N., & Nei, M. (1987). The neighbor-joining method: a new method for reconstructing phylogenetic trees. Molecular Biology and Evolution, 4, 406-425.

Skou, P., Mironov, V., & Rietz, H. (2017). Eupithecia gypsophilata, a new species in the graphata species group of the genus Eupithecia Curtis (Lepidoptera, Geometridae, Larentiinae). Zootaxa, 4272(2), 291-295. DOI: https://doi.org/10.11646/zootaxa.4272.2.10

Tabell, J., Junnilainen, J., & Sihvonen, P. (2024). Eupithecia conquesta Tabell & Junnilainen, a new species from Cyprus (Lepidoptera, Geometridae, Larentiinae). Nota lepidopterologica, 47, 11-18. https://doi.org/10.3897/nl.47.114137 PMid:28610298 DOI: https://doi.org/10.3897/nl.47.114137

Tamura, K., Stecher, G., & Kumar, S. (2021). MEGA 11: Molecular Evolutionary Genetics Analysis Version 11. Molecular Biology and Evolution, 38(7), 3022-3027. https://doi.org/10.1093/molbev/msab120 PMid:33892491 PMCid:PMC8233496 DOI: https://doi.org/10.1093/molbev/msab120

Touroult, J., Ichter, J., Pollet, M., Pascal, O., Poirier, E., Rougerie, R., Decherf, B., Andrei-Ruiz, M.-C., Hugot, L., & Dusoulier, F. (2023). Our Planet Reviewed in Corsica 2019-2021: a large-scale survey of neglected biodiversity on a Mediterranean island. Bulletin de la Société entomologique de France, 128(4), 353-382. https://doi.org/10.32475/bsef_2285 DOI: https://doi.org/10.32475/bsef_2285

Vallhonrat, E. (2012). Peribatodes ebusaria sp. nov. Una nova espècie trobada a l’illa d’Eivissa (Balears) (Lepidoptera: Geometridae, Ennominae). Butlletí de la Societat Catalana de Lepidopterologia, 103, 33-39.

Vallhonrat, F., Pérez De-Gregorio, J. J., & Requena, E. (2011). Heteròcers nous o interessants de les illes Balears (Lepidoptera). Butlletí de la Societat catalana de Lepidopterologia, 102, 67-72.

Wagner, F. (1914). Eine neue Tephroclystia aus Tunis. Jahresberichte Wiener entomologischer Verein, 24, 175-179.

Wiltshire, E. P. (1985). Notes on Cucullia scrophulariphaga Rambur (Noctuidae) and on a few other interesting Sardinian Lepidoptera seen on the Costa Smeralda in mid-May 1984. Nota lepidopterologica, 8(2), 161-171.

Téléchargements

Publiée

2026-03-30

Comment citer

Lévêque, A., Skou, P., Tautel, C., & Ranki, T. (2026). Une espèce cryptique d’Eupithecia sardoa Dietze, 1910, en Espagne: Eupithecia iberica Lévêque, Skou, Tautel & Ranki, sp. nov. (Lepidoptera: Geometridae, Larentiinae, Eupitheciini. SHILAP Revista De lepidopterología, 54(213), 71–106. https://doi.org/10.57065/shilap.1122

Numéro

Rubrique

ARTICLE