Descubrimiento de Graellsia isabelae (Graells, 1849) en un biotopo de alta montaña en el Pirineo catalán (España) (Lepidoptera: Saturniidae)

Autores/as

DOI:

https://doi.org/10.57065/shilap.1152

Palabras clave:

Lepidoptera, Saturniidae, Graellsia isabelae, Pinus uncinata, “supercooling point”, desarrollo larval, distribución altitudinal, plantas huésped propicias, feromona, España

Resumen

Este trabajo se ha realizado en dos etapas separadas entre si unos 33 años, siendo este el motivo de que se presente dividido en dos partes. La primera parte tuvo lugar entre 1993 y 1995, en el marco de las investigaciones de su Tesis Doctoral (Ylla, 1997). El autor transportó 28 capullos de Graellsia isabelae (Graells, 1849) a un bosque de Pinus uncinata Miller situado en las cercanías del pueblo de Queralbs, a 1.600 m de altitud, (El Ripollès, Gerona, Cataluña, España). El objetivo era contrastar la hipótesis siguiente: “las crisálidas de G. isabelae no pueden soportar las frías temperaturas hibernales propias de este ecosistema”. En caso de confirmarse, ello hubiera explicado porqué dicha especie no ha conseguido establecer poblaciones en estos bosques de P. uncinata propios de altitudes elevadas. Los resultados no confirmaron la hipótesis, por lo que 30 años después, la situación sigue sin cambios: G. isabelae no ha sido detectada aún en los pinares de P. uncinata, llegándose a la conclusión de que probablemente será necesario repetir el trabajo de campo unas cuantas temporadas más, llevando a cabo más y mejores muestreos. Esta nueva investigación ha sido llevada a cabo en 2026, presentando los últimos resultados en la segunda parte del presente artículo.

Descargas

Los datos de descargas todavía no están disponibles.

Estadísticas globales ℹ️

Totales acumulados desde su publicación
279
Visualizaciones
99
Descargas
378
Total

Citas

Atapour, M. (2008). Changes of cold hardiness, supercooling capacity and major cryoprotectants in overwintering larvae of Chilo supresalis (Lepidoptera; Pyralidae). Environmental Entomology, 38(1), 260-265. https://doi.org/10.1603/022.038.0132 PMid:19791622 DOI: https://doi.org/10.1603/022.038.0132

Baixeras, J. (2001). Seguimiento de poblaciones de Graellsia isabelae en zonas de actuación del proyecto Lifehabitats. Graellsia isabelae en LICS-CV. Memoria de actividades, julio-noviembre de 2001.

Bale, S. (1996). Insect cold hardiness: A matter of life and death. European Journal Entomology, 93, 369-382.

Carrillo, M. A., Cannon, C. A., Wilcke, W. F., Morey, R. V., Kaliyan, N., & Hutchison, W. D. (2005). Relationship between supercooling point and mortality at low temperatures in Indian meal moth (Lepidoptera: Pyralidae). Journal of Economic Entomology, 98(2), 618-625. https://doi.org/10.1093/jee/98.2.618 PMid:15889756 DOI: https://doi.org/10.1093/jee/98.2.618

Chefaoui, R. M., & Lobo, J. M. (2007). Assessing the conservation status of an Iberian moth using pseudoabsences. Journal of Wildlife Management, 71(8), 2507-2516. https://doi.org/10.2193/2006-312 DOI: https://doi.org/10.2193/2006-312

Danks, H. V., Ukal, O., & Ring, R. A. (1994). Insect cold-hardiness: insights from the Artic. Artic, 47(4), 391-404. https://doi.org/10.14430/arctic1312 DOI: https://doi.org/10.14430/arctic1312

De Arce-Crespo, J. J., Jiménez Mendoza, S., & Sánchez Fernández, P. (2010). Recopilación de la información biogeográfica, análisis de patrones ecológicos, conservación y mapa potencial de Graellsia isabelae (Graells, 1849) (Lepidoptera: Saturniidae) en la provincia de Cuenca, España. Graellsia, 66(1), 9-20. https://doi.org/10.3989/graellsia.2010.v66.003 DOI: https://doi.org/10.3989/graellsia.2010.v66.003

González-Castellano, L., Mari-Mena, N., Segelbacher, G., López-Vaamonde, C., González-López, J., Fagúndez, J., & Vila, M. (2023). Landscape genetic of the protected Spanish Moon Moth in core, buffer, and peripheral areas of the Ordesa y Monte Perdido National Park (Central Pyrenees, Spain). Conservations Genetics, 24, 767-782. https://doi.org/10.1007/s10592-023-01536-z DOI: https://doi.org/10.1007/s10592-023-01536-z

Folch, R. (1981). La vegetació dels Països Catalans. Institució Catalana d’Història Natural. Memòria núm 10. Ketres Editora.

Ibáñez Vázquez, S., Nevado Ariza, J. C., & Ylla, J. (2008). Graellsia isabelae (Graells, 1849) una nueva especie para la fauna lepidopterológica de Almería (España) (Lepidoptera: Saturniidae). SHILAP Revista de lepidopterología, 36(144), 427-430.

Leather, S. R., Walters, K. F. A., & Bale, J. S. (1993). The ecology of insect overwintering. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511525834 DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511525834

Liu, Y. Q., Zheng, X. X., Ma, H. F., Run, X. X., Li., Y. P., & Zhang, Q. R. (2016). Supercooling capacity and cold tolerance of the wild silkworm, Antherea pernyi (Lepidoptera: Saturniidae). Journal of Economic Entomology, 109(4), 1619-1627. https://doi.org/10.1093/j22/tow121 PMid:27371710 DOI: https://doi.org/10.1093/jee/tow121

Mari-Mena, N., Naveira, H., López-Vaamonde, C., & Vila, M. (2018). Census and contemporary effective population size of two populations of protected Spanish Moon Moth (Graellsia isabelae). Insect Conservation and Diversity, 12(2), 147-160. https://doi.org/10.1111/icad.12322 DOI: https://doi.org/10.1111/icad.12322

Millar, J. G., McElfresch, J. S., Romero, C., Vila, M., Marí-Mena, N., & López-Vaamonde, C. (2010). Identification of the sex pheromone of a protected species, the Spanish Moon Moth Graellsia isabelae. Journal Chemical Ecology, 36, 923-932. https://doi.org/10.1007/s10886-010-9831-1 PMid:20658260 PMCid:PMC2941043 DOI: https://doi.org/10.1007/s10886-010-9831-1

Monasterio León, Y., García Carrillo, A., Vicente Arranz, J. C., Marí Mena, N., Murria Beltrán., E., Arce, Crespo, J. J., & Escobés Jiménez, R. (2017). La “graellsia”, Actias isabelae (Graells, 1849). Historia, genética, ecología, distribución y conservación de un emblema de nuestra fauna. Ministerio de Agricultura y Pesca, Alimentación y Medio Ambiente.

Nässig, W. A. (1991). Biological observations and taxonomic notes on Actias isabellae (Graells) (Lepidoptera, Saturniidae). Nota lepidopterologica, 14(2), 131-143.

Pullin, A. S., Bale, J. S., & Fontaine, L. R. (1991). Physiological aspects of diapause and cold tolerance during overwintering in Pieris brassicae. Physiological Entomology, 16, 447-456. https://doi.org/10.1111/j.1365-3032.1991.tb00584.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1365-3032.1991.tb00584.x

Roberts, S. J., Armbrust, E. J., & Sell, D. K. (1972). “Supercoolling points of several species of lepidopteran found on soybeans”. Environmental Entomology, 1(5), 671-172. https://doi.org/10.1093/ee/1.5.671 DOI: https://doi.org/10.1093/ee/1.5.671

Romo, H., García-Barros, E., Martín Cano, J., Ylla, J., & López Munguira. J. (2012). Graellsia isabelae. In WAA., Bases ecológicas preliminares para la conservación de las especies de interés comunitario en España: Invertebrados. Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente.

Sánchez-Fernández, P., & De Arce-Crespo, J. I. (2017). Revisión de la distribución biogeográfica, alimentación, patrones ecológicos y estatus de conservación de Graellsia isabelae (Graells, 1849) en la provincia de Cuenca, España (Lepidoptera: Saturniidae). SHILAP Revista de lepidopterología, 45(180), 609-623. https://doi.org/10.57065/shilap.884 DOI: https://doi.org/10.57065/shilap.884

Sinclair, B. J. (1999). Insect cold tolerance: How many kinds of frozen? European Journal of Entomology, 96, 157-164.

Tenow, O., & Nilssen. A. (1990). Egg cold hardiness and topoclimatic limitations to the outbreaks of Epirrita autumnata in northern Fennoscandia. Journal of Applied Ecology, 27, 723-734. https://doi.org/10.2307/2404314 PMid:16838026 DOI: https://doi.org/10.2307/2404314

Uelmen, J. A., Lindroth, R. L, Tobin, P. C., Reich, P. B., Schwartzberg, E. G., & Raffa, K. F. (2016). Effects of Winter temperatures, spring degree-day accumulation, and insect population source on phenological synchrony between forest tent caterpillar and host trees. Forest Ecology and Management, 362, 241-250. https://doi.org/10.1016/j.foreco.2015.11.045 DOI: https://doi.org/10.1016/j.foreco.2015.11.045

Vigo, J. (1976). L’alta muntanya catalana. Flora i vegetació. Centre Excursionista de Catalunya, Editorial Montblanc-Martin.

Vrba, P., Nedvěd, O., Zahradnicková H., & Konvickai. M. (2017). Cold hardiness and the concentration of cryoprotectants in overwintering larvae of five Erebia butterflies (Lepidoptera, Nymphalidae. European Journal of Entomology, 114, 470-480. https://doi.org/10.14411/eje.2017.060 DOI: https://doi.org/10.14411/eje.2017.060

Ylla, J. (1997). Història Natural del Lepidòpter Graellsia isabelae, (Graells, 1849). Institut d’Estudis Catalans.

Ylla, J., Peigler, R. S., & Kawahara, A. Y. (2005). Cladistic analysis of moon moths using morphology, molecules and behaviour: Actias Leach, 1815; Argema Wallengren, 1858; Graellsia Grote 1896 (Lepidoptera, Saturniidae). SHILAP Revista de lepidopterología, 33(131), 299-317.

Descargas

Publicado

30-06-2026

Cómo citar

Ylla, J. (2026). Descubrimiento de Graellsia isabelae (Graells, 1849) en un biotopo de alta montaña en el Pirineo catalán (España) (Lepidoptera: Saturniidae). SHILAP Revista De lepidopterología, 54(214), 411–424. https://doi.org/10.57065/shilap.1152

Número

Sección

ARTÍCULO